Gonore (bel soğukluğu), hem kadınları hem de erkekleri etkileyen cinsel yolla bulaşan bakteriyel bir enfeksiyondur. Etkeni, gram negatif diplokok olan Neisseria gonorrhoeae’dir. Erkeklerde üretrit, kadınlarda ise servisit tablosu ile kendini gösterir. Tedavi edilmediği takdirde kadınlarda pelvik inflamatuar hastalık, dış gebelik ve kısırlık gibi ciddi sonuçlara neden olabilir.
Görülme Sıklığı ve Küresel Durum
Dünya genelinde bel soğukluğu yaygın bir enfeksiyondur. Ancak teşhis ve bildirim sistemlerinin yetersiz olması nedeniyle net veriler sınırlıdır. Dünya Sağlık Örgütü, kayıt sisteminin güçlü olduğu bölgelerden elde edilen veriler doğrultusunda, gonore sıklığında ciddi bir artış olduğunu bildirmiştir.
Bel Soğukluğu Nasıl Bulaşır?
Gonore enfeksiyonu genellikle oral, vajinal veya anal cinsel ilişkiyle bulaşır. Bulaş için erkeğin boşalması gerekmez. Enfekte bireyin genital bölgesine temas eden mukozal dokular (ağız, göz, anüs gibi) yoluyla da bulaş olabilir. Eşyalar ya da tuvalet kullanımıyla bulaş söz konusu değildir.
Bel soğukluğu olan bireylerin doğum sırasında bebeklerine hastalığı geçirme riski de mevcuttur. Ayrıca birden fazla cinsel partneri olanlarda, HIV veya diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklarla birlikte gonoreye yakalanma riski artmaktadır.
Bel Soğukluğu Belirtileri
Bel soğukluğu belirtileri, enfeksiyonun yerleştiği anatomik bölgeye ve kişinin cinsiyetine göre farklılık gösterebilir. Bazı bireylerde hiçbir belirti görülmeyebilir, bu da enfeksiyonun tanı konmadan uzun süre yayılmasına neden olabilir.
Kadınlarda Görülen Belirtiler
Vajinal anormal akıntı ve kaşıntı, vajinal kanama veya lekelenme, idrar yaparken ağrı ve yanma, kabızlık, anal akıntı ve ağrılı dışkılama gibi belirtiler gözlemlenebilir. Enfeksiyon rahim, rahim ağzı, tüpler ve yumurtalıklara yayılabilir.
Erkeklerde Görülen Belirtiler
En yaygın semptomlar arasında idrar yaparken ağrı, penisten akıntı, testislerde şişlik ve ağrı yer alır. Erkeklerde gonore genellikle üretrit ve epididimit tabloları ile ortaya çıkar.
Erkeklerde Üretrit ve Epididimit
Neisseria gonorrhoeae ile enfekte olan erkeklerin çoğunda belirtiler görülür. Genellikle 4–8 gün içinde üretrit semptomları başlar. Akıntı başlangıçta şeffaf olup, birkaç gün içinde irinli ve bazen kanlı hâle gelir. Üretrit ilerlediğinde peniste şişlik, üretra çevresinde abse ya da daralma gibi komplikasyonlar görülebilir.
Epididimit ise testisin arkasında yer alan epididimis adlı kanalın iltihabıdır. Genellikle tek taraflı, ani başlayan testis ağrısı ve şişliği ile karakterizedir. Bu durum sıklıkla gonore ile birlikte görülen Chlamydia enfeksiyonu ile beraber seyreder.
Rektal ve Orofaringeal Tutulum
Anorektal gonore, erkek homoseksüellerde sık görülür. Kabızlık, makatta rahatsızlık hissi, ağrı gibi belirtiler olabilir. HIV enfeksiyonu olan bireylerde anorektal tutulum riski artar. Kadınlarda ise vajina ile rektumun anatomik yakınlığı nedeniyle rektal tutulum anal seks olmaksızın da ortaya çıkabilir.
Orofaringeal tutulum ise oral seks sonrası ortaya çıkar. Genellikle belirti vermez; bazı durumlarda boğaz ağrısı, boyunda lenf bezlerinde büyüme gözlemlenebilir.
Yaygın Gonokokal Enfeksiyon (DGI)
Gonore enfeksiyonu bazı bireylerde kana karışarak yayılım gösterebilir. Genital enfeksiyonu olan hastaların %1’inde sistemik yayılım sonucu menenjit, endokardit, eklem tutulumu ve konjonktivit gibi ciddi tablolar gelişebilir. Yaygın gonokokal enfeksiyon (DGI) döküntü, ateş, gezici eklem ağrıları ve şişlik ile kendini gösterebilir. Bu durum nadir olsa da hayatı tehdit edebilir.
Tedavi
Bel soğukluğu zamanında teşhis edilip uygun antibiyotik tedavisiyle başarıyla tedavi edilebilecek bir hastalıktır. Ancak geç kalınırsa ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu nedenle, cinsel yolla bulaşan hastalık riski olan bireylerin düzenli kontroller yaptırmaları ve korunmasız cinsel ilişkiden kaçınmaları önemlidir.