Doç. Dr. Mustafa Gürkan YENİCE
ESWT (Extracorporeal Shock Wave Therapy) yani vücut dışı şok dalgası ile tedavi, vücut dışında özel cihazlarla üretilen, gözle görülmeyen yüksek frekanslı ses dalgalarının bir aplikatör yardımıyla vücudun hedef bölgesine uygulanmasıyla gerçekleştirilen bir tedavi yöntemidir. Bu şok dalgaları, uygulandığı bölgede sinir uçlarını uyararak ağrıyı azaltır, yeni damar oluşumunu destekler ve doku yenilenmesini sağlar. Ayrıca, yumuşak dokularda kireçlenme tarzı sertliklerin çözülmesine yardımcı olur.
Bu tedavi yöntemi; fizik tedavi ve spor hekimliği gibi birçok branşta kullanılmasının yanı sıra, ürolojide de çeşitli hastalıkların tedavisinde etkin şekilde uygulanmaktadır.
ESWT’nin Ürolojide Kullanım Alanları
1. İktidarsızlık (Erektil Disfonksiyon)
Sertleşme sorunlarının en yaygın nedeni, penisteki damar yapılarında (özellikle atardamar ve toplardamarlarda) meydana gelen yetersizliktir. ESWT, uygulandığı bölgede damar genişlemesi ve yeni damar oluşumu sağlar. Bu etkiler, damar gelişimini destekleyen eNOS, VEGF ve PCNA gibi maddelerin uyarılması ile gerçekleşir. Yeni damar oluşumu ve hücresel yenilenme sayesinde damar kaynaklı sertleşme sorunları tedavi edilebilir.
Özellikle ilaçlardan fayda görmeyen, ilaç kullanmak istemeyen veya cerrahiye uygun olmayan hastalar için ESWT, anestezi gerektirmeyen, basit ve etkili bir alternatiftir. Ancak ileri evre sertleşme problemlerinde sınırlı fayda sağlayabilir.
2. Peyronie Hastalığı
Peyronie hastalığı, penisi çevreleyen zar yapısında mikrotravmalara bağlı oluşan küçük yırtıkların iyileşme sürecinde kireçlenmeyle sert plaklara dönüşmesi sonucu ortaya çıkar. Bu durum penis içinde elle hissedilen sertlikler, ağrı, ereksiyon problemleri ve eğriliklere yol açar.
Günümüzde ESWT ile bu plaklar erken dönemde hedef alınarak eritilebilir. Böylece hastalığın ilerlemesi engellenmekte ve eğrilik gibi yapısal bozukluklar önlenebilmektedir. Eskiden cerrahi müdahale için 1.5 yıl beklenmesi gerekirken, ESWT erken müdahale olanağı sunmaktadır.
3. Kronik Prostatit (Prostat İltihabı)
Kronik prostat iltihabı, tedavisi zor, ilaçlara dirençli ve hasta konforunu ciddi şekilde bozan bir durumdur. Kasıkta, makat çevresinde ve penis bölgesinde ağrı, idrar yaparken veya boşalma sırasında yanma gibi şikayetler görülür.
ESWT bu hasta grubunda, testislerin sonlandığı bölge ile makat arasındaki bölgeye uygulanarak sinir uçları üzerinden etki gösterir. Doku yenilenmesinden ziyade, sinirsel ağrı mekanizmalarını baskılayarak ağrıyı azaltır. Bu hastalıkta ESWT’nin başarı oranı %70 civarındadır ve etkili bir tedavi alternatifi sunar.
ESWT Uygulama Şekli
ESWT uygulaması anestezi gerektirmez ve poliklinik şartlarında kolaylıkla yapılabilir. İşlem sırasında tedavi edilecek bölgeye uygun aplikatör yerleştirilir ve her seansta yaklaşık 1500 şok dalgası uygulanır. Her seans yaklaşık 10–20 dakika sürer. Toplamda 6–12 seans uygulanması önerilir.
Hastalar, ilk seanstan sonra bile iyileşme belirtileri hissedebilir. Tedavi sonrasında hemen günlük yaşantıya dönülebilir ve 4–6 hafta içinde kalıcı düzelme sağlanabilir.

Neden ESWT Tercih Edilir?
ESWT aşağıdaki avantajları nedeniyle tercih edilen bir yöntemdir:
-
%70–80 başarı oranı
-
Girişimsel olmayan, cerrahi içermeyen bir yöntem
-
Anestezi ve hastane yatışı gerektirmez
-
Tedavi sonrası dinlenme süresi gerektirmez
-
Hasta uyumu kolaydır
-
Kalıcı sonuçlar elde edilebilir
Avrupa Üroloji Derneği’nin her yıl güncellenen kılavuzlarında (European Association of Urology Guidelines on Erectile Dysfunction) erektil disfonksiyon tedavisinde ilk basamak olarak önerilen yöntemlerden biridir.
